“Quản lý chất lượng trong y tế là việc thiết kế và vận hành các hệ thống, chính sách và quy trình nhằm tối thiểu hóa, nếu không loại bỏ hoàn toàn, các rủi ro gây hại, đồng thời tối ưu hóa việc chăm sóc và kết quả điều trị cho người bệnh.”
[Dodwad SS. Quality management in healthcare. Indian J Public Health. 2013 Jul-Sep;57(3):138-43]
4 trụ cột chiến lược trong định nghĩa
-
Thiết kế hệ thống và các chính sách: Đảm bảo bệnh viện có cấu trúc rõ ràng, từ quản trị, nhân lực, quy trình lâm sàng, an toàn, hồ sơ, cơ sở vật chất… theo chuẩn phù hợp.
-
Quy trình và thủ tục chuẩn hóa: Mỗi hoạt động tiếp nhận bệnh nhân, chẩn đoán, điều trị, chăm sóc, xuất viện được quy định rõ, theo chuẩn, có kiểm soát để tránh sai sót.
-
Giám sát và đánh giá định kỳ: Có đo lường chất lượng an toàn người bệnh, kết quả điều trị, hài lòng người bệnh, hiệu quả vận hành để theo dõi, đối chiếu, cải tiến liên tục.
-
Tối ưu hóa chăm sóc và hướng đến kết quả: Mục tiêu cuối là bảo vệ người bệnh khỏi rủi ro, đảm bảo dịch vụ y tế đạt chuẩn an toàn, hiệu quả, phù hợp nhu cầu, và đạt kết quả mong muốn.
Quản lý chất lượng là hành động có hệ thống, không phải khẩu hiệu.
Quản lý chất lượng KHÔNG phải là:
- Dán slogan “Lấy người bệnh làm trung tâm” trong khi nhân viên không được huấn luyện giao tiếp.
- Soạn quy trình ISO rồi cất vào tủ, không ai làm theo hay cải tiến quy trình.
- Làm báo cáo sự cố nhưng không có cải tiến thực chất, không tìm nguyên nhân gốc rễ để phòng ngừa tái diễn.
Mà phải là:
- Có hệ thống giám sát, đo lường và cải tiến liên tục.
- Mỗi quy trình lâm sàng và phi lâm sàng đều phải được định nghĩa, tiêu chuẩn hóa, đánh giá rủi ro và có chỉ số theo dõi.
- Mọi hành động cải tiến phải dựa trên dữ liệu, không theo cảm tính.
Giả sử một bệnh viện chuyên về chấn thương đặt mục tiêu: “Đánh giá và xử trí bệnh nhân chấn thương nhanh, hiệu quả, an toàn và tôn trọng người bệnh.”
Để đạt được điều đó, bệnh viện cần:
- Huấn luyện toàn bộ bác sĩ theo ATLS (Advanced Trauma Life Support) đảm bảo đánh giá có hệ thống và ưu tiên điều trị tổn thương đe dọa tính mạng.
- Có quy trình phân luồng theo mức độ nặng nhẹ, bảo đảm khám đúng người, đúng thời điểm.
- Sau mỗi ca nặng, thu thập dữ liệu về kết quả lâm sàng, sự cố, trải nghiệm người bệnh, và dùng các mô hình như 5D để phân tích và cải tiến tiếp theo.
Đó chính là quản lý chất lượng sống động gắn với thực hành lâm sàng, không phải lý thuyết xa vời.
[Galvagno SM, Nahmias JT, Young DA. Advanced Trauma Life Support® Update 2019: Management and Applications for Adults and Special Populations. Anesthesiol Clin. 2019 Mar;37(1):13-32. [PubMed]Quản lý chất lượng có làm tăng chi phí?
Câu hỏi này luôn được đặt ra, nhất là ở các bệnh viện tư nhân đang tìm cách tiết kiệm chi phí vận hành.
Thực tế là:
- Sai sót y khoa, khiếu nại, nhập viện lại, tốn thời gian xử lý sự cố, đó mới là thứ đắt đỏ.
- Các bệnh viện theo chuẩn JCI cho thấy: chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống chất lượng giúp giảm chi phí dài hạn và tăng uy tín, lòng trung thành người bệnh.
- Chất lượng không làm tốn thêm chi phí mà chính là cách sử dụng nguồn lực một cách thông minh hơn.
Quản lý chất lượng là “bộ não tổ chức” giúp bệnh viện chuyển từ vận hành bản năng sang phát triển có chiến lược. Nếu không có quản lý chất lượng, bệnh viện chỉ đang hoạt động theo phản ứng, không thể chủ động thích ứng, học hỏi và phát triển trong môi trường y tế ngày càng phức tạp.
Vân Nguyễn, 28/01/2021
